Kostenaspecten van waterstof

Waterstof wordt gemaakt met de inzet van (aard)gas of elektriciteit. De conversie van deze energievormen naar waterstof leidt tot enig energieverlies: de oorspronkelijke dragers zijn dus per definitie goedkoper in de productie, per energie-eenheid. Prijzen van energiedrager fluctueren sterk. De onderstaande tabel geeft dus een indicatieve ‘orde van grootte’ van de prijzen omgerekend naar een gelijke noemer (kWh).

Indicatieve kostprijs zonder belasting of transportkosten van energiedragers (voorjaar 2020)

Prijs ex belasting€ per kWh
Aardgas10 ct / M30,010
Elektriciteit5 ct kWh0,050
Grijze waterstof€ 1,50 – 2,50 / kg0,045 – 0,075
Blauwe waterstof€ 2,25 – 3,25 / kg0,07 – 0,1
Groene waterstof€ 3,00 – 6,00 / kg0,09 – 0,18

Groothandelsprijs aardgas maart 2020
Groothandelsprijs elektriciteit indicatief 2020
DNV-GL “Technologiebeoordeling van groene waterstofproductie” november 2018, H2 prijzen 2018, grootschalige productie De kostprijs voor waterstof is sterk afhankelijk van de elektriciteitsprijs, het aantal bedrijfsuren en de schaal van de SMR of elektrolyse installatie.

De prijs per eenheid energie zegt echter zeker niet alles. Sommige toepassingen laten zich het best verduurzamen met waterstof (bijv. hoge temperatuur processen) en kunnen dan in zo’n toepassing goedkoper zijn. Het transport van waterstof per pijpleiding is goedkoper dan het transport van dezelfde hoeveelheid energie in de vorm van elektriciteit, per kabel. Een ander voorbeeld is de overweging tussen extreme investeringen voor het vergaand isoleren van oude huizen om ze geschikt te maken voor elektrische verwarming met warmtepompen versus de operationele meerkosten van waterstof “stoken”. Ook is met waterstof zwaar transport en vervoer over langere afstanden veel beter mogelijk dan met batterijen. Dit uit zich in kostenvoordelen die veel verder gaan dan de eventuele meerkosten ten opzichte van batterij-elektrisch rijden, zoals bijvoorbeeld grotere pay-load, grotere actieradius, veel sneller tanken en grotere beschikbaarheid.

Kortom, per eenheid energie is waterstof een vrij dure energiedrager. De meerwaarde van waterstof ligt vooral bij die toepassingen die niet makkelijk te elektrificeren zijn, dus waar behoefte blijft aan moleculen. Daar biedt het zoveel voordelen dat het juist wel dé (kosten)effectieve oplossing is. Een andere reden om H2 te gebruiken is als andere CO2 reductieopties onvoldoende of niet snel genoeg beschikbaar zijn, bijvoorbeeld als de aanleg van elektrische kabels veel langer duurt dan het aanpassen van het bestaande, deels vrijkomende aardgas leidingnet.

Verwachtingen

De verwachtingen zijn dat op langere termijn de aardgas- en CO2-prijs zullen stijgen. Dat maakt aardgas, grijze maar ook blauwe waterstof uiteindelijk duurder. Tegelijkertijd is de verwachting dat elektriciteit en de elektrolyse installaties goedkoper worden. Dus daalt de prijs van groene waterstof.

Meerdere studies geven aan dat rond 2040-2050 de grootschalige productie van groene waterstof via elektrolyse de kosten van blauwe waterstof kan matchen of zelfs verslaan. De kostendaling voor de elektrolyse apparatuur wordt op 60% geschat (tot 2030), de elektriciteitsprijs zal dalen terwijl de CO2 prijs zal stijgen.