Groen_water
Over waterstof 14 maart 2022

EU-doelen voor groene waterstof haalbaar mits we alle zeilen bijzetten

‘Het Europese doel van 50% groene waterstof in 2030 is haalbaar. Maar dit vraagt wel dat we vanaf nu werkelijk alle zeilen bijzetten, intensief samenwerken tussen overheid en bedrijfsleven en morgen al kunnen beginnen. Ook is er veel extra hernieuwbare elektriciteitsopwek nodig om het mogelijk te maken. Zeker nu de vraag naar groene waterstof naar verwachting alleen maar verder gaat toenemen.’ Dat en meer blijkt uit een nieuwe studie (zie bijlage) van CE Delft in opdracht het H2-Platform, van VNO-NCW, VNCI en een tiental industriële bedrijven.

Robert Dencher, voorzitter H2-Platform:
Het CE Delft rapport laat duidelijk zien hoe ambitieus het Fit for 55 voorstel is qua hoeveelheden waterstof en elektrolyse projecten. Dit is een goede zaak voor klimaat en energietransitie, maar ook een grote uitdaging qua tijdlijn in beleids- en besluitvorming. Er zijn héél veel zaken die de Nederlandse én Europese Overheid de komende twee jaar snel en goed moeten regelen alvorens bedrijven in staat zijn om hun finale investeringsbesluiten nemen. Meer tijd is er niet. Dit betekent bijvoorbeeld duidelijkheid over doelstelling en implementatie van RED 3 in 2023, investeringen in de waterstof infrastructuur, internationale certificering om import mogelijk te maken, voldoende hernieuwbare elektriciteit om de groene waterstof te produceren en beleid dat tot een positieve business case voor elektrolyseprojecten leidt”.

De helft moet groen zijn

CE Delft en TNO hebben, in opdracht van een coalitie van tien energie- en industriebedrijven, onderzoek gedaan naar de implicaties voor Nederland van het Europese groene waterstofdoel. De Europese Commissie heeft in de Renewable Energy Directive (RED) voorgesteld dat de helft van alle in de industrie gebruikte waterstof ‘groen’ moet zijn in 2030. Voor Nederland heeft dat grote gevolgen, omdat de industrie nu al een groot gebruiker is van waterstof (2e van Europa). Ook kan dit grote impact hebben op de concurrentiepositie van de Nederlandse basisindustrie.

Snel de juiste stappen zetten

Het rapport van CE Delft concludeert nu dat het EU-doel voor Nederland zeer ambitieus is, maar haalbaar als dus over de hele keten snel de juiste stappen worden gezet. Dat betekent duidelijkheid over het (nationale) beleidsdoel, het inzetten van de juiste beleidsprikkels en het creëren van de juiste randvoorwaarden. Het halen van het doel vraagt stevige coördinatie voor de opbouw van eigen productiecapaciteit én de opbouw van voldoende importcapaciteit.

De belangrijkste conclusies op een rij:

Direct beginnen

Het doel kan alleen binnen bereik komen als er direct begonnen wordt. CE Delft berekende een verwachte groene waterstofvraag in de industrie tussen 80 PJ en 130 PJ. Dit vraagt een enorme extra inspanning in de hele keten van elektriciteitsproductie, elektrolysecapaciteit en importcapaciteit die we alleen aankunnen met tussen de 39 en 60 TWh aan hernieuwbare elektriciteit als input voor elektrolyse (al dan niet in Nederland).

Planning en investering

Om het EU-doel voor 2030 te halen moet volgens CE Delft eigenlijk dit jaar al begonnen worden met de eerste projecten. Dit terwijl het beleid nu volgens planning pas helder is in 2026. Import zal verder ook een significante bijdrage moeten leveren om de doelen te halen. Ook internationaal is groene H2 nog zeer schaars en zal dit niet automatisch naar Nederland komen. Dit vraagt om investeringen in bijvoorbeeld (publieke) infrastructuur en importcapaciteit.

Duidelijkheid nodig

Er is verder snel duidelijkheid nodig over het exacte (absolute) doel en de nationale beleidsuitgangspunten. Hiervoor is bijvoorbeeld ook helderheid over internationale certificering van waterstof nodig. Ook moet waterstof gewonnen uit industriële restgassen vanwege de interferentie met het nationale klimaatdoel voor CO2 reductie worden uitgesloten.

Randvoorwaarden

Om het doel van 50% groene waterstof te realiseren moet een aantal randvoorwaarden goed geregeld worden. Zo heeft CE Delft berekend dat ongeveer 50PJ relatief eenvoudig ingepast kan worden in Nederland. Hogere volumes vragen om een enorme ombouw van industriële installaties met bijbehorende kosten en additionele doorlooptijden. De meerkosten van groene waterstof ten opzichte van grijze waterstof (tussen € 0,9 – 4,4mld) zijn nu nog hoog en daarmee onrendabel. Ondersteuning van de onrendabele top is noodzakelijk om grote verstoring van de concurrentiepositie van de industrie (en carbon leakage) te voorkomen.

Delen: