Event 17 juli 2019

Netwerkevent H2 Platform in teken van energietransitie en klimaatakkoord

De rol van waterstof voor de energietransitie krijgt steeds meer vorm. Het bleek tijdens het halfjaarlijkse netwerkevent van het H2 Platform op 5 juli 2019 met een opvallend grote opkomst van belangstellenden.

Er wordt op diverse podia overduidelijk concreet aan plannen gewerkt voor de inzet van waterstof richting 2030 en 2050. En dan niet alleen voor mobiliteit, maar ook voor industriële toepassingen, verwarming en de opvang van pieken in de vraag naar of het aanbod van elektriciteit. Het bleek uit de presentaties van vertegenwoordigers van Gasunie, Shell en HyGear, uit de woorden van Rutger Schonis van D66 en uit de bijdrage van Noé van Hulst, Waterstofgezant van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Waterstof geldt – ook in het recent gepubliceerde Klimaatakkoord – als sleutel voor het slagen van de energietransitie en als optie voor serieuze CO2-reductie in de industrie, de mobiliteit en de gebouwde omgeving.

Waterstofgezant

Noé van Hulst, Internationaal Waterstofgezant Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, presenteerde het onlangs aan de G20 gerichte rapport van het toonaangevende International Energy Agency (IEA). Waterstof beleeft een enorm momentum nu. Het is de ‘missing link’ van de energietransitie en op grote schaal inzetbaar voor industrie, zwaar transport en seizoensopslag. Van Hulst: “De uitdagingen zitten hem in kostenverlaging, ontwikkelen van infrastructuur en productie van meer met zonne- en windenergie gemaakte ‘groene’ waterstof.”

Voor de productie van groene waterstof zijn Afrika, Azië, Zuid-Amerika en Australië belangrijke werelddelen. “De productie kost bijvoorbeeld maar 1 cent per kWh in de woestijn en groene waterstof kan eenvoudig worden verscheept. ‘Shipping sunshine’ heet het al in Australië. Nederland is al gepolst of wij interesse hebben, waarbij de haven van Rotterdam een waterstofmainport zou kunnen zijn.”

Van Hulst: “Een strategie ontwikkelen, waterstof hoger op de agenda. Gasunie als speler in waterstof transport. Bijmengen van waterstof en grensoverschrijdend denken en werken zijn essentieel. Nederland kan zich ontwikkelen als waterstofhub en daarin het voortouw nemen voor prijsvorming”.

>> Bekijk de presentatie

>> Naar het IEA rapport

Gasunie

René Schutte, Program Manager Hydrogen Gasunie, ging in op de grotere vraag naar elektriciteit. In 2030 is de vraag naar elektriciteit naar verwachting verdubbeld. En de rol van aardolie zal richting 2050 grotendeels overgenomen zijn door elektriciteit en (duurzame) gasvormige energiedragers, zo verwachten Gasunie en TenneT. Eindverbruik van elektriciteit zal toenemen door elektrificatie, warmtevraag en vervoer. (Duurzame) gassen, zoals groene waterstof en biogas, krijgen een belangrijke rol in de industrie en als brandstof voor vervoer en verwarming.

Schutte: “Alle scenario’s in de gezamenlijke ‘Infrastructure Outlook 2050’ van Gasunie en TenneT laten zien dat zowel de elektriciteits- als de gasinfrastructuur een cruciale rol spelen in het toekomstige energiesysteem.” De energienetwerken (elektriciteit, waterstof en methaan) moeten verder worden geïntegreerd. Het bestaande gasnetwerk kan gesplitst worden in een netwerk voor waterstof en voor methaan en heeft voldoende capaciteit. Er is een grote behoefte aan omvangrijke energieopslag in de vorm van waterstof of biogas om seizoenen te kunnen overbruggen. Het is een goedkopere oplossing dan grootschalige opslag van energie in batterijen, als seizoensopslag in batterijen überhaupt al mogelijk is. Ook transport van energie via gassen (€ 9-11 per kW per 100 km) is structureel goedkoper dan transport van energie in de vorm van elektriciteit (€ 230 per kW per 100 km).”

>> Bekijk de presentatie

>> Naar de Infrastructure Outlook 2050 van Gasunie en TenneT

Shell

Hilmar van den Dool, General Manager Retail Shell, schetste hoe Shell momenteel bezig is met de realisatie van waterstoftankstations voor Schiphol en Amsterdam (2). Verder wordt geïnvesteerd in waterstofvulpunten bij eigenaren van tankstations die Shell voeren. Volgens Van den Dool is een nauwe samenwerking tussen autoproducenten, overheid en de energie-industrie nodig om toepassingen van waterstof aantrekkelijk te maken voor bedrijfsleven en particulieren. Waarbij waterstof overigens èèn van de alternatieven is die in de optiek van Shell een rol speelt voor de reductie van de CO2-uitstoot.

Om investeren in waterstof bij tankstations haalbaar te maken is het van belang meer omzet te halen uit niet brandstof gerelateerde producten, zoals diensten en food. Verder is Shell bezig met nieuwe technologie om de prijs van waterstoftankinstallaties omlaag te krijgen en meer tankbeurten tegelijk mogelijk te maken. Shell biedt sinds kort de mogelijkheid aan tankstationondernemers – Shell en niet-Shell – om een kant en klaar waterstoftankstation af te nemen, de zogenoemde Dealer Value Proposition. “We bieden de retailer daarmee een zo breed mogelijk pakket voor de realisatie van een waterstoftankstation aan, inclusief helpen bij de aanvraag van de vergunning.”

Klimaatakkoord

Rutger Schonis, Tweede Kamerlid D66, ging in op het Klimaatakkoord waarin de aandacht voor batterijelektrisch groter is dan voor waterstofelektrisch. FCEV’s zullen volgens kamerlid Schonis in 2030 naar verwachting vooral taxi’s en bussen aandrijven, alsmede bestel- en vrachtvoertuigen.

“Europees geld, subsidie voor innovatie en een vrachtwagenheffing 2023. Het zijn stappen die nodig zijn om de in het Klimaatakkoord geschetste energietransitie te stimuleren. De vrachtwagenheffing is besproken met de transportsector, want zo’n maatregel ligt gevoelig. Echter, de insteek is dat de opbrengst ten goede komt aan deze sector ter financiering van projecten voor zero-emissie transport en daarin speelt waterstof een rol. Waterstof is zeker ook interessant voor de maritieme sector en dan met name de binnenvaart. Emissienormen voor binnenvaartschepen worden versneld ingevoerd, waar waterstof van kan profiteren.”

Productie van waterstof

HyGear richt zich op Clean Tech. Het bedrijf is een expert in de ontwikkeling van kleinschalige chemische fabriekjes voor de productie van waterstof, waaronder elektrolysers. Ellart de Wit, CTO HyGear: “Onze klanten zitten vooral in de glas-, food- en metaalindustrie. On-site productie met Hy.GEN (reforming), Hy.Plant (reforming), Hy.GEN-e (electrolyser) en Hy.REC (recycling). Voor het opvangen van pieken en dalen op het net (grid-balancing) komen ook batterijen in beeld. Die kennen geen ‘opstarttijd’, zoals een brandstofcel die waterstof omzet in stroom.”

Voor de productie van waterstof blijft aardgas de eerstkomende jaren een belangrijke bron, bij voorkeur in combinatie met het afvangen en (ondergronds) opslaan van de vrijkomende CO2, we spreken dan van blauwe waterstof. Biogas kan op de middellange termijn bijdragen om de uitstoot van CO2 te verminderen dankzij de lagere footprint.

De Wit: “Energietransitie is complex en meer dan alleen techniek. Het gaat ook om juridische en beleidsmatige aspecten, acceptatie bij het publiek en de kosten. Dus laten we starten met bewezen technologieën. Maar wel marktvraag zien te creëren voor nieuwe technologieën. Geleidelijk nieuwe oplossingen toevoegen met oog voor prijs per kilo, kwaliteit waterstof, betrouwbaarheid levering en tankinstallaties. Hier liggen de kansen voor de Nederlandse maakindustrie.”

>> Bekijk de presentatie

 

Hallo! Deze website maakt gebruik van cookies

De noodzakelijke (functionele) en statistiek-cookies verzamelen geen persoonsgegevens en helpen ons de site te verbeteren. Die staan dus altijd aan. Veel plezier! Lees meer over onze cookies.